Wynagrodzenie brutto netto: jak przeliczyć i ile zostaje na rękę w 2026

Żeby przeliczyć wynagrodzenie brutto na netto na umowie o pracę, od kwoty brutto odejmujesz kolejno: składki społeczne (13,71%), składkę zdrowotną (9% podstawy po składkach) i zaliczkę na PIT (12% podstawy po kosztach, minus 300 zł przy PIT-2). Z 5000 zł brutto zostaje wtedy 3738,19 zł na rękę, z 8000 zł brutto około 5784 zł, a z 10 000 zł brutto 7147,39 zł netto. Poniżej pokazujemy dokładną kolejność potrąceń i gotową tabelę dla najczęstszych kwot.

Brutto to kwota z umowy, od której naliczane są wszystkie potrącenia. Netto to pieniądze, które faktycznie wpływają na konto. Różnica między nimi na etacie sięga zwykle 25 do 29 procent, w zależności od wysokości pensji i tego, czy złożyłeś oświadczenie PIT-2. Warto umieć to policzyć samodzielnie, bo pozwala sprawdzić pasek wypłaty i porównać oferty pracy.

Kolejność potrąceń: od brutto do netto krok po kroku

Potrącenia zawsze idą w tej samej kolejności, a każde kolejne liczone jest od innej podstawy. To dlatego prostego mnożenia przez jeden procent tu nie zastosujesz.

1. Składki społeczne od brutto. Emerytalna 9,76%, rentowa 1,5% i chorobowa 2,45%, razem 13,71%. Przy 5000 zł to 685,50 zł.
2. Składka zdrowotna od podstawy po składkach. 9% liczone od brutto pomniejszonego o składki społeczne. Przy 5000 zł to 388,31 zł.
3. Zaliczka na PIT. 12% od podstawy pomniejszonej o koszty uzyskania (250 zł), minus kwota zmniejszająca 300 zł, jeśli złożyłeś PIT-2. Przy 5000 zł to 188 zł.

Po odjęciu tych trzech pozycji od 5000 zł brutto zostaje 3738,19 zł netto. Składka zdrowotna nie obniża już podatku, dlatego realne obciążenie pensji jest wyższe niż same 12 procent PIT. Pełne rozbicie dla dowolnej kwoty pokazuje kalkulator wynagrodzeń, który liczy też średnią netto w skali roku, gdy w grudniu wchodzisz w drugi próg.

Tabela: ile netto z brutto na umowie o pracę w 2026

Poniższe kwoty netto policzyliśmy dla umowy o pracę ze złożonym PIT-2 i podstawowymi kosztami uzyskania. To wartość z pierwszych miesięcy roku, zanim narastająco zbliżysz się do progu podatkowego.

Brutto	Netto na rękę	Koszt pracodawcy
4000 zł	3056,96 zł	4819 zł
4806 zł (minimalna)	3605,85 zł	5790 zł
5000 zł	3738,19 zł	6024 zł
6000 zł	4420,43 zł	7229 zł
7000 zł	5101,67 zł	8434 zł
8000 zł	5783,91 zł	9638 zł
10 000 zł	7147,39 zł	12 048 zł
12 000 zł	8509,87 zł	14 458 zł
15 000 zł	10 555,58 zł	18 072 zł

Co zmienia PIT-2 i dlaczego dwie osoby z tym samym brutto mają inne netto

Kwota zmniejszająca podatek 300 zł miesięcznie działa tylko wtedy, gdy złożysz pracodawcy oświadczenie PIT-2. Bez niego z każdej wypłaty schodzi o 300 zł więcej zaliczki, czyli z 5000 zł brutto dostaniesz 3438,19 zł zamiast 3738,19 zł. W skali roku to różnica 3600 zł, którą i tak odzyskasz w zeznaniu, ale lepiej mieć te pieniądze na bieżąco.

Drugi powód różnic to koszty uzyskania. Osoba dojeżdżająca z innej miejscowości ma 300 zł kosztów zamiast 250 zł, co nieznacznie podnosi netto. Trzeci to PPK, wiek do 26 lat (zwolnienie z PIT) oraz przekroczenie progu podatkowego pod koniec roku. Dlatego dwie osoby z identycznym brutto potrafią dostać na konto różne kwoty.

Zlecenie, dzieło i B2B liczy się inaczej

Powyższy schemat dotyczy umowy o pracę. Na umowie zlecenia koszty uzyskania to zwykle 20 procent, a student do 26 lat jest w ogóle zwolniony ze składek i podatku, więc dostaje pełne brutto. Na umowie o dzieło nie ma składek ZUS, a koszty wynoszą 20 lub 50 procent. Na kontrakcie B2B zamiast składek pracowniczych płacisz ZUS przedsiębiorcy i sam wybierasz formę opodatkowania. Każdy z tych wariantów policzysz osobnym narzędziem, a wszystkie stawki zebraliśmy w zestawieniu parametrów wynagrodzeń 2026.

Zanim zaakceptujesz ofertę, warto też sprawdzić, jak realnie płaci dana firma i czy trzyma się widełek z ogłoszenia. Coraz więcej umów o pracę podpisuje się dziś elektronicznie, więc warto mieć policzone netto, zanim złożysz podpis. Opinie z konkretnymi danymi o zarobkach znajdziesz w zestawieniu stawek rynkowych na Worked.

Najczęstsze pytania

Ile to jest 5000 brutto netto?

5000 zł brutto na umowie o pracę to 3738,19 zł netto w 2026 roku przy złożonym PIT-2 i podstawowych kosztach uzyskania. Bez PIT-2 zostaje 3438,19 zł. Z pensji schodzi 685,50 zł składek społecznych, 388,31 zł składki zdrowotnej i 188 zł zaliczki na podatek.

Jak samodzielnie obliczyć netto z brutto?

Od brutto odejmij 13,71% składek społecznych, potem 9% składki zdrowotnej od kwoty po składkach, a na końcu 12% podatku od podstawy pomniejszonej o koszty 250 zł i o kwotę zmniejszającą 300 zł przy PIT-2. To, co zostanie, jest kwotą netto. Najszybciej zrobi to za Ciebie kalkulator wynagrodzeń.

Dlaczego z podwyżki zostaje mniej, niż się spodziewałem?

Z każdej dodatkowej złotówki brutto na etacie realnie na rękę trafia około 71 groszy w pierwszym progu, bo od podwyżki też naliczane są składki i podatek. Jeśli podwyżka wpycha Cię w drugi próg podatkowy powyżej 120 000 zł dochodu rocznie, od nadwyżki zostaje jeszcze mniej, bo obowiązuje stawka 32 procent.