Zasiłek pogrzebowy 2026: ile wynosi, komu przysługuje i jak złożyć wniosek

Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 roku

Zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. Kwota obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. i zastąpiła 4000 zł, które nie zmieniło się od 1 marca 2011 r. Podniosła ją ustawa z 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 718), która przepisała cały art. 80 ustawy emerytalnej.

Nowy przepis dołożył coś, czego wcześniej nie było: mechanizm waloryzacji. Kwota rośnie 1 marca, ale tylko wtedy, gdy wskaźnik waloryzacji przekroczy 105, czyli gdy średnioroczna inflacja z poprzedniego roku była wyższa niż 5 procent (art. 80 ust. 2 i 3). W 2025 roku średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniósł 103,6 (M.P. z 2026 r. poz. 81), więc próg nie został przekroczony i komunikat Prezesa ZUS z 27 stycznia 2026 r. ogłosił na 1 marca 2026 r. niezmienione 7000 zł (M.P. z 2026 r. poz. 150). Przy inflacji poniżej 5 procent kwota zostaje w miejscu przez cały rok.

Po kimś, kto zmarł w 2025 roku, zasiłek to nadal 4000 zł

To najczęstsze i najbardziej kosztowne nieporozumienie wokół tej podwyżki. Nowa kwota nie działa według daty pogrzebu ani daty złożenia wniosku, tylko według dnia śmierci. Mówi o tym wprost art. 80 ust. 7 ustawy emerytalnej: zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości obowiązującej w dniu śmierci osoby, której koszty pogrzebu zostały poniesione.

Potwierdza to przepis przejściowy samej nowelizacji. Art. 13 ustawy z 9 maja 2025 r. stanowi, że nowe stawki stosuje się do zasiłków przysługujących po osobach, których śmierć nastąpiła od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 1 stycznia 2026 r. Ponieważ wniosek można złożyć w ciągu 12 miesięcy od śmierci, przez cały 2026 rok ZUS równolegle wypłaca zasiłki w dwóch wysokościach. Ktoś, kto pochował bliskiego w styczniu 2026 r. po śmierci w grudniu 2025 r., dostanie 4000 zł, a sąsiad chowający kogoś zmarłego tydzień później dostanie 7000 zł.

Jest jeszcze druga, mniej oczywista warstwa. Art. 13 nowelizacji wymienia art. 1 do 5 i art. 7 do 12, a więc świadomie pomija art. 6, który dopisał do ustawy o pomocy społecznej nowy zasiłek celowy na koszty pogrzebu. Ta furtka nie jest zatem uzależniona od dnia śmierci i działa od 1 stycznia 2026 r. niezależnie od tego, kiedy bliski zmarł. Opisujemy ją niżej.

Osobno biegnie art. 2 ustawy z 5 sierpnia 2025 r. (Dz.U. poz. 1159), zgodnie z którym do postępowań o zasiłek pogrzebowy wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2026 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Dotyczy to trybu, a nie kwoty: sprawa złożona w grudniu 2025 r. toczy się na starych zasadach proceduralnych.

Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy

Wniosek składa się na druku ZUS Z-12, a w ubezpieczeniu rolniczym na druku KRUS SR-26. ZUS udostępnił nowy wzór formularza Z-12 od 1 stycznia 2026 r. Masz 12 miesięcy od dnia śmierci, a po tym terminie prawo do zasiłku wygasa bezpowrotnie.

Co zrobić, gdy zasiłek nie pokrywa kosztów pogrzebu

Ta sama nowelizacja, która podniosła zasiłek do 7000 zł, dopisała do ustawy o pomocy społecznej mechanizm awaryjny, o którym mówi się znacznie mniej. Art. 40 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej pozwala przyznać zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu osobie, która te koszty pokrywa, w dwóch sytuacjach: gdy po zmarłym zasiłek pogrzebowy w ogóle nie przysługuje albo gdy koszty pogrzebu były nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku.

Najważniejszy jest ustęp następny. Art. 40 ust. 1b stanowi, że ten zasiłek przyznaje się niezależnie od dochodu, a więc bez kryterium dochodowego, które blokuje większość świadczeń z pomocy społecznej. Nie jest to jednak pieniądz bezwarunkowy: trzeba zobowiązać się do zwrotu części albo całości kwoty, jeżeli po zmarłym wypłacone zostanie świadczenie od innej instytucji lub osoby, a także ze spadku, gdy wnioskodawca jest spadkobiercą (art. 40 ust. 1c). Sam zasiłek pogrzebowy jest z tego zwrotu wyłączony.

Do wniosku dołącza się skrócony odpis aktu zgonu albo, przy dziecku martwo urodzonym, odpis zupełny aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu lub zaświadczenie lekarza albo położnej, dokumenty potwierdzające koszty, oświadczenie o ich pokryciu oraz oświadczenie, że po zmarłym nie wypłacono świadczenia od innej instytucji. Oświadczenia składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Drugi kierunek to sam rachunek. Koszty pogrzebu obciążają spadek, więc jeśli po zmarłym zostało cokolwiek do podziału, wydatki można rozliczyć w postępowaniu spadkowym. Jeśli natomiast bliski był na tyle chory, że przed śmiercią przysługiwały mu świadczenia, których nie zdążył pobrać, sprawdź osobno rentę rodzinną dla wdowy i dzieci oraz dodatek pielęgnacyjny, bo to one, a nie zasiłek pogrzebowy, decydują o budżecie rodziny w kolejnych miesiącach.