Dzień wolny za święto w sobotę: komu przysługuje i do kiedy pracodawca musi go oddać

Tak, za święto przypadające w sobotę pracodawca musi oddać inny dzień wolny. Wynika to z art. 130 par. 2 Kodeksu pracy: każde święto w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, więc żeby zachować przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy, trzeba wyznaczyć wolne w zamian. Dzień ten musi zmieścić się w okresie rozliczeniowym, w którym wypadło święto, a termin wybiera pracodawca, nie pracownik.

W 2026 roku sytuacja powtarza się dwa razy: 15 sierpnia i 26 grudnia. Obie daty wypadają w sobotę, więc każda z nich daje pracownikom pełnoetatowym prawo do dodatkowego dnia wolnego. Przy jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym oznacza to, że wolne za 15 sierpnia trzeba wykorzystać do 31 sierpnia, a za 26 grudnia do 31 grudnia.

Które święta w 2026 i 2027 roku dają dodatkowy dzień wolny

Reguła dotyczy wyłącznie świąt wypadających w sobotę. Święto w niedzielę nie obniża wymiaru czasu pracy i nie rodzi obowiązku oddania wolnego, bo niedziela i tak jest dniem wolnym z mocy ustawy. W 2026 roku w niedzielę wypada 3 maja, i to jest właśnie ten przypadek, w którym nikt nic nie odbiera.

Rok	Święto w sobotę	Termin oddania przy okresie miesięcznym
2026	15 sierpnia (Wniebowzięcie NMP, Święto Wojska Polskiego)	do 31 sierpnia 2026
2026	26 grudnia (drugi dzień Bożego Narodzenia)	do 31 grudnia 2026
2027	1 maja (Święto Pracy)	do 31 maja 2027
2027	25 grudnia (pierwszy dzień Bożego Narodzenia)	do 31 grudnia 2027

Dwa święta w sobotę w ciągu roku to powód, dla którego wymiar czasu pracy w 2026 roku wynosi 2008 godzin, a nie więcej. Pełne zestawienie znajdziesz w tabeli wymiaru czasu pracy miesiąc po miesiącu, gdzie widać, ile godzin realnie ma sierpień po odjęciu tego dnia.

Kto wyznacza dzień wolny za święto w sobotę

Decyduje pracodawca. Przepisy nie dają pracownikowi prawa wyboru terminu, choć nic nie stoi na przeszkodzie, żeby ustalić go w porozumieniu z zespołem. W praktyce stosuje się dwa rozwiązania. Pierwsze to jeden wspólny dzień dla całej firmy, zwykle doklejony do weekendu, żeby powstał dłuższy wolny blok. Drugie to termin indywidualny, wpisywany do harmonogramu każdego pracownika osobno, częstszy tam, gdzie ktoś musi zostać na dyżurze.

Ważne jest to, co dzieje się z harmonogramem. Dzień wolny za święto powinien być zaplanowany z góry, a nie ogłoszony w ostatniej chwili. Pracodawca ma obowiązek przekazać rozkład czasu pracy co najmniej na tydzień przed początkiem okresu, którego dotyczy, więc jeżeli wolne za sobotę pojawia się dopiero w ostatnich dniach miesiąca, coś w planowaniu poszło nie tak. Wolny dzień w środku tygodnia to zresztą często jedyna okazja, żeby załatwić sprawy działające tylko w godzinach pracy, od urzędu i banku po wizytę u weterynarza, więc dla pracownika termin nie jest obojętny i warto go znać wcześniej.

Do kiedy trzeba oddać dzień wolny

Granicą jest koniec okresu rozliczeniowego, w którym wypadło święto. Przy najpopularniejszym okresie jednomiesięcznym dzień wolny musi więc zostać wykorzystany w tym samym miesiącu. Jeżeli firma stosuje okres trzymiesięczny albo czteromiesięczny, wolne można wyznaczyć w dowolnym miesiącu tego okresu, ale najpóźniej do jego ostatniego dnia.

Nie da się tego przesunąć na kolejny okres ani rozliczyć jako nadgodziny w następnym miesiącu. Jeżeli pracownik przepracował w sierpniu pełny harmonogram i nie dostał dnia wolnego za 15 sierpnia, przekroczył wymiar czasu pracy, a przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy oznacza nadgodziny z dodatkiem 100 procent. Ile taki dodatek wychodzi przy konkretnej pensji, policzysz w kalkulatorze nadgodzin.

Komu dzień wolny za święto w sobotę nie przysługuje

To jest część, która najczęściej zaskakuje, bo brzmi jak odebranie uprawnienia, a w rzeczywistości jest konsekwencją tego samego przepisu. Obowiązek oddania wolnego ma jeden cel: zachować przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy. Tam, gdzie ta zasada nie jest naruszona, nie ma czego wyrównywać.

• Pracownicy pracujący mniej niż 5 dni w tygodniu. Jeżeli ktoś z rozkładu pracuje 4 dni, sobotnie święto nie psuje mu przeciętnej, więc dodatkowy dzień się nie należy.
• Pracownicy w systemie równoważnym i zmianowym. Ich harmonogram i tak jest budowany na wymiar okresu rozliczeniowego, a obniżony wymiar zostaje uwzględniony już na etapie planowania grafiku.
• Pracownicy nieobecni w dniu wyznaczonym jako wolny. Jeżeli w tym dniu pracownik przebywa na urlopie wypoczynkowym, urlopie macierzyńskim albo zwolnieniu lekarskim, pracodawca nie ma obowiązku wyznaczać mu innego terminu.

Ostatni punkt bywa odbierany jako niesprawiedliwy, więc warto rozumieć jego logikę. Usprawiedliwiona nieobecność sama w sobie obniża wymiar czasu pracy o godziny przypadające do przepracowania w jej trakcie, zgodnie z art. 130 par. 3 Kodeksu pracy. Pracownik na zwolnieniu nie traci więc dnia wolnego, tylko ten dzień jest już rozliczony inną podstawą. Co innego, gdy pracodawca w ogóle nie wyznaczył dnia wolnego: wtedy nieobecność nie ma nic do rzeczy.

Czy pracodawca może wypłacić pieniądze zamiast dnia wolnego

Nie. Za święto przypadające w sobotę należy się dzień wolny, a nie ekwiwalent pieniężny. Kodeks pracy nie przewiduje możliwości wykupienia się z tego obowiązku, nawet za zgodą pracownika. Jeżeli pracodawca nie udzielił wolnego i pracownik przepracował ponad wymiar, powstałe nadgodziny trzeba rozliczyć z dodatkiem, ale jest to skutek naruszenia przepisu, a nie legalna alternatywa dla dnia wolnego.

Co grozi pracodawcy, który nie odda dnia wolnego

Nieudzielenie dnia wolnego za święto przypadające w sobotę jest naruszeniem przepisów o czasie pracy. Zgodnie z art. 281 Kodeksu pracy grozi za to kara grzywny od 1000 zł do 30 000 zł, nakładana przez inspektora pracy albo sąd. W praktyce inspektor najpierw wydaje wystąpienie lub nakaz, ale przy powtarzalnym problemie w całym zakładzie mandat jest realny.

Z perspektywy pracownika najprostsza droga to najpierw pytanie do działu kadr o to, w którym dniu zaplanowano wolne za sobotnie święto, i sprawdzenie harmonogramu. Jeżeli okaże się, że dnia nie ma i miesiąc się kończy, warto zgłosić to na piśmie, bo od tego momentu sprawa staje się udokumentowana. To ten sam mechanizm, który opisujemy przy limicie nadgodzin w roku: pracodawcy rzadko naruszają czas pracy złośliwie, znacznie częściej po prostu źle zaplanowali okres rozliczeniowy.

Najczęstsze pytania

Czy za święto w sobotę należy się dzień wolny?

Tak. Każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, więc za święto w sobotę pracodawca musi udzielić innego dnia wolnego, żeby zachować przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy. Podstawą jest art. 130 par. 2 Kodeksu pracy. W 2026 roku dotyczy to 15 sierpnia i 26 grudnia.

Jeśli święto wypada w sobotę, czy należy się dzień wolny?

Tak, o ile pracownik pracuje w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Dzień wolny nie przysługuje osobom pracującym z rozkładu mniej niż 5 dni w tygodniu ani pracownikom w systemie równoważnym, u których obniżony wymiar jest już uwzględniony w grafiku. Święto wypadające w niedzielę nie daje dodatkowego wolnego w ogóle.

Kiedy pracodawca musi oddać dzień wolny za święto w sobotę?

Najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w którym wypadło święto. Przy okresie jednomiesięcznym oznacza to ten sam miesiąc kalendarzowy, czyli wolne za 15 sierpnia 2026 trzeba wykorzystać do 31 sierpnia. Przy okresie trzymiesięcznym lub dłuższym termin można wyznaczyć w dowolnym miesiącu tego okresu.

Czy pracownik może sam wybrać dzień wolny za święto w sobotę?

Nie ma takiego uprawnienia. Termin wyznacza pracodawca, samodzielnie albo w porozumieniu z pracownikiem, a zasady mogą wynikać z regulaminu pracy lub przyjętej w firmie praktyki. Pracownik może zaproponować termin, ale decyzja należy do pracodawcy, który układa harmonogram dla całego zespołu.

Dzień wolny za święto w sobotę a zwolnienie lekarskie

Jeżeli pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim w dniu wyznaczonym jako wolny za święto, pracodawca nie musi wyznaczać mu innego terminu. Usprawiedliwiona nieobecność sama obniża wymiar czasu pracy o godziny przypadające do przepracowania w jej trakcie, więc dzień jest już rozliczony. Zasada działa tak samo przy urlopie wypoczynkowym i macierzyńskim.

Czy dzień wolny za święto w sobotę jest płatny?

Tak. Pracownik z wynagrodzeniem miesięcznym dostaje pełną pensję, bo obniżony wymiar czasu pracy nie zmniejsza wynagrodzenia zasadniczego. Przy stawce godzinowej sytuacja jest inna: skoro w miesiącu jest mniej godzin do przepracowania, wypłata jest odpowiednio niższa, a pracownikowi nie przysługuje z tego tytułu żadne wyrównanie.

Podsumowanie

Zasada jest jedna i prosta: święto w sobotę obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, a pracodawca ma oddać za nie dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego. Terminu nie wybiera pracownik, nie da się go zamienić na pieniądze i nie przechodzi on na następny miesiąc. Wyjątki dotyczą osób, u których przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy i tak zostaje zachowany, oraz dni, w których pracownik był usprawiedliwiony nieobecny.

Jeżeli chcesz sprawdzić, ile godzin faktycznie masz do przepracowania w miesiącu ze świętem w sobotę, policz to w kalkulatorze wymiaru czasu pracy. A jeśli wolnego zabrakło i miesiąc zamknął się nadgodzinami, wysokość dodatku sprawdzisz w kalkulatorze nadgodzin. Warto też wiedzieć, jak wygląda kultura planowania czasu pracy w firmie, do której się wybierasz: właśnie to najczęściej opisują opinie o pracodawcach.