Zasiłek opiekuńczy 2026: na dziecko i na rodzica, ile wynosi i ile dni przysługuje

Zasiłek opiekuńczy to 80 procent podstawy wymiaru za każdy dzień opieki, także za soboty, niedziele i święta. Przy pensji 5000 zł brutto wychodzi 115,05 zł dziennie. Kalkulator obok liczy twoją stawkę, kwotę za wskazane dni i pokazuje, ile dni z rocznego limitu jeszcze zostało.

Policz też chorobowe Parametry płacowe 2026
Wysokość zasiłku
80 procent podstawy
Chore dziecko do 14 lat
60 dni w roku
Dziecko niepełnosprawne do 18 lat
30 dni w roku
Rodzic i inny członek rodziny
14 dni w roku
Wszystkie razem, maksymalnie
60 dni w roku

Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 do 35) · elektroniczne wnioski od 1 lipca 2026 r.

Kalkulator zasiłku opiekuńczego

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy w 2026 roku

Zasiłek opiekuńczy wynosi 80 procent podstawy wymiaru za każdy dzień opieki. Podstawa to przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym zaczęła się opieka, pomniejszone o składki społeczne finansowane przez pracownika, czyli o 13,71 procent. Przy pensji 5000 zł brutto podstawa wynosi 4314,50 zł, a zasiłek za jeden dzień 115,05 zł.

W przeciwieństwie do zasiłku dla bezrobotnych nie ma tu żadnej kwoty widełkowej ani stawki ustawowej. Świadczenie zależy wyłącznie od tego, ile zarabiasz, więc dwie osoby na tym samym zwolnieniu dostaną zupełnie różne pieniądze. Nie ma też okresu wyczekiwania: prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego, inaczej niż przy zasiłku chorobowym, gdzie pracownik czeka 30 dni, a zleceniobiorca 90.

Zasiłek liczy się za każdy dzień kalendarzowy wskazany w zaświadczeniu lekarskim, także za soboty, niedziele i święta. To działa na twoją korzyść przy dłuższej opiece, ale zjada limit: zwolnienie od piątku do wtorku to pięć dni z puli, mimo że opuszczasz tylko trzy dni pracy. Warto o tym pamiętać, planując, kto z rodziców bierze który odcinek.

Z zasiłku opiekuńczego nie schodzą składki ZUS ani składka zdrowotna. Płatnik pobiera wyłącznie zaliczkę na podatek 12 procent. Jeżeli w tym samym miesiącu dostajesz też wynagrodzenie za przepracowane dni, kwota zmniejszająca podatek 300 zł jest już zwykle zużyta na pensji, więc od samego zasiłku schodzi pełne 12 procent. Dokładnie tak samo działa zasiłek macierzyński.

Zasiłek opiekuńczy: tabela kwot według wynagrodzenia

Kwoty policzone dla przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z 12 miesięcy. Netto przyjmuje pełne 12 procent zaliczki, czyli wariant, w którym w tym samym miesiącu dostajesz też pensję za przepracowaną część miesiąca. To najczęstsza sytuacja przy kilkudniowej opiece.

Wynagrodzenie brutto Podstawa wymiaru Zasiłek za 1 dzień 5 dni brutto 5 dni netto 10 dni brutto 10 dni netto
4806 zł (płaca minimalna) 4147,10 zł 110,59 zł 552,95 zł 486,95 zł 1105,90 zł 972,90 zł
5000 zł 4314,50 zł 115,05 zł 575,25 zł 506,25 zł 1150,50 zł 1012,50 zł
6000 zł 5177,40 zł 138,06 zł 690,30 zł 607,30 zł 1380,60 zł 1214,60 zł
7000 zł 6040,30 zł 161,07 zł 805,35 zł 708,35 zł 1610,70 zł 1417,70 zł
8000 zł 6903,20 zł 184,09 zł 920,45 zł 810,45 zł 1840,90 zł 1619,90 zł
10 000 zł 8629,00 zł 230,11 zł 1150,55 zł 1012,55 zł 2301,10 zł 2025,10 zł
15 000 zł 12 943,50 zł 345,16 zł 1725,80 zł 1518,80 zł 3451,60 zł 3037,60 zł

Jeżeli w ostatnich 12 miesiącach dostawałeś premie i dodatki, które nie są wyłączone z podstawy, one też wchodzą do wyliczenia i podnoszą stawkę dzienną. Podstawa zasiłku opiekuńczego jest ustalana identycznie jak przy chorobowym, więc jeśli w tym samym roku miałeś już L4, ZUS nie liczy jej od nowa. Pełne przeliczenie pensji na rękę pokazuje kalkulator wynagrodzeń brutto netto.

Ile dni zasiłku opiekuńczego przysługuje w roku

Limity ustala art. 33 ustawy zasiłkowej. Każda grupa ma swój roczny limit, ale wszystkie razem nie mogą przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. To najważniejszy szczegół, który gubi się w większości poradników: limit jest wspólny dla obojga rodziców i dla wszystkich dzieci razem, a nie na osobę i nie na dziecko.

Kto jest pod opieką Limit w roku Podstawa prawna Wniosek
Chore dziecko do 14 lat 60 dni art. 32 ust. 1 pkt 2 Z-15A
Zdrowe dziecko do 8 lat (cztery sytuacje z ustawy) 60 dni art. 32 ust. 1 pkt 1 Z-15A
Dziecko niepełnosprawne do 18 lat 30 dni art. 32 ust. 1 pkt 2a i 2b Z-15A
Chore dziecko powyżej 14 lat 14 dni art. 32 ust. 1 pkt 3 Z-15B
Chory rodzic, małżonek, teść, dziadek, wnuk, rodzeństwo 14 dni art. 32 ust. 1 pkt 3 Z-15B
Wszystkie grupy razem 60 dni art. 33 ust. 2 nie dotyczy

Jest jeden dodatkowy hamulec. Jeżeli w danym roku opiekowałeś się wyłącznie dzieckiem niepełnosprawnym powyżej 14 lat i chorymi członkami rodziny, łączny limit spada z 60 do 30 dni. Pełne 60 dni odblokowuje dopiero opieka nad chorym dzieckiem do 14 lat albo nad zdrowym dzieckiem do 8 lat.

Na kogo przysługuje zasiłek opiekuńczy

Zasiłek dostaje osoba objęta ubezpieczeniem chorobowym, która musi osobiście zająć się chorym dzieckiem albo innym członkiem rodziny. Dotyczy to pracowników na umowie o pracę, zleceniobiorców ze składką chorobową i przedsiębiorców, którzy dobrowolnie opłacają chorobowe. Osoba na umowie o dzieło nie ma ubezpieczenia chorobowego, więc zasiłek jej nie przysługuje.

Chore dziecko do 14 lat

Najczęstszy przypadek i najwyższy limit, czyli 60 dni. Wystarczy zaświadczenie lekarskie wystawione na dziecko. Za dziecko uważa się także dziecko przysposobione i przyjęte na wychowanie, więc rodzic zastępczy jest tu traktowany tak samo jak biologiczny.

Zdrowe dziecko do 8 lat

Tu nie ma choroby dziecka, tylko sytuacja, w której nie ma go z kim zostawić. Ustawa wymienia cztery przypadki: nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola albo szkoły, choroba niani lub dziennego opiekuna, poród małżonka albo drugiego rodzica oraz jego choroba lub pobyt w szpitalu. Kluczowe słowo to nieprzewidziane, dlatego wakacje, ferie i zapowiedziana wcześniej przerwa w placówce nie dają prawa do zasiłku.

Dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności

Do ukończenia 18 lat, jeżeli orzeczenie wskazuje na konieczność stałej opieki i udziału opiekuna w leczeniu lub rehabilitacji, albo gdy drugi rodzic rodzi, choruje bądź trafia do szpitala. Limit wynosi 30 dni w roku i jest niezależny od tego, czy dziecko akurat choruje.

Chory rodzic i inny członek rodziny

Ustawa mieści w tej kategorii małżonka, rodziców, ojczyma i macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci powyżej 14 lat. Warunek jest jeden i twardy: w okresie opieki musicie pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie chodzi o zameldowanie, tylko o faktyczne wspólne prowadzenie domu w tych konkretnych dniach, więc przeprowadzka do rodzica na czas jego choroby ten warunek spełnia. Limit to 14 dni w roku.

Kiedy zasiłek opiekuńczy nie przysługuje

Najczęstsza przyczyna odmowy to art. 34 ustawy zasiłkowej: zasiłek nie przysługuje, jeżeli poza tobą w tym samym gospodarstwie domowym jest inny domownik, który może zapewnić opiekę. Chodzi o osobę dorosłą i faktycznie zdolną do opieki, a nie o kogokolwiek zameldowanego pod tym adresem. Babcia na emeryturze mieszkająca z wami zwykle taką osobą będzie, ale babcia po zabiegu albo drugi rodzic, który w tych dniach pracuje na zmianie, już nie.

Ten warunek ma jeden wyjątek i warto go znać, bo ratuje wiele wniosków: nie stosuje się go przy opiece nad dzieckiem do 2 lat. Przy dwulatku obecność innego domownika nie odbiera prawa do zasiłku.

Zasiłku nie dostanie też osoba, która nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu, osoba przebywająca na urlopie bezpłatnym lub wychowawczym oraz ktoś, kto za ten sam okres zachowuje prawo do wynagrodzenia. Nie łączy się go również z zasiłkiem chorobowym: jeśli sam jesteś na L4, nie możesz jednocześnie pobierać opiekuńczego. Odmowa grozi także przy wykorzystaniu zwolnienia niezgodnie z celem, na przykład gdy w trakcie opieki nad dzieckiem pracujesz zarobkowo. Te same reguły kontroli opisujemy przy kontroli ZUS na zwolnieniu lekarskim.

Jak złożyć wniosek o zasiłek opiekuńczy

Potrzebujesz dwóch rzeczy: zaświadczenia lekarskiego wystawionego na osobę, którą się opiekujesz, oraz wniosku. Przy opiece nad dzieckiem składasz Z-15A, przy opiece nad innym chorym członkiem rodziny Z-15B. Przy zdrowym dziecku do 8 lat zamiast zwolnienia lekarskiego dołączasz dowód zdarzenia, na przykład oświadczenie o nieprzewidzianym zamknięciu przedszkola.

  1. 1. Lekarz wystawia elektroniczne zaświadczenie na chore dziecko albo członka rodziny. Trafia ono do ZUS i do twojego pracodawcy automatycznie.
  2. 2. Wypełniasz Z-15A lub Z-15B. We wniosku podajesz dane osoby pod opieką, okres opieki oraz oświadczenie, czy w gospodarstwie domowym jest inny domownik mogący ją sprawować.
  3. 3. Składasz wniosek u pracodawcy albo w ZUS. Od 1 lipca 2026 możesz to zrobić elektronicznie, a kopia elektroniczna ma tę samą moc prawną co papierowy oryginał.
  4. 4. Płatnik wypłaca zasiłek. Pracodawca robi to w najbliższym terminie wypłaty, a ZUS ma 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności.

Kto jest płatnikiem, zależy od wielkości firmy. Jeżeli pracodawca na 30 listopada poprzedniego roku zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, sam wypłaca zasiłek. W mniejszych firmach, a także zleceniobiorcom i przedsiębiorcom, zasiłek wypłaca bezpośrednio ZUS. Roszczenie o zasiłek przedawnia się po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który przysługuje, więc z wnioskiem nie ma co zwlekać.

Zasiłek opiekuńczy a inne dni wolne na opiekę

Wokół opieki nad bliskim krąży kilka świadczeń o podobnych nazwach i to one są źródłem największego zamieszania. Poniżej wszystkie w jednej tabeli, z realnymi kwotami i limitami na 2026 rok.

Świadczenie Ile wynosi Limit Kto wypłaca Dla kogo
Zasiłek opiekuńczy 80 procent podstawy 60, 30 albo 14 dni ZUS lub pracodawca Ubezpieczony chorobowo, chore dziecko lub bliski
Zwolnienie na dziecko z art. 188 KP 100 procent wynagrodzenia 2 dni albo 16 godzin Pracodawca Pracownik z dzieckiem do 14 lat, bez powodu
Urlop opiekuńczy z art. 173(1) KP bezpłatny 5 dni nikt, brak wypłaty Pracownik, poważne względy medyczne bliskiego
Specjalny zasiłek opiekuńczy 620 zł miesięcznie bez limitu dni MOPS lub GOPS Świadczenie wygaszane, tylko kontynuacja sprzed 2024 r.
Dodatek pielęgnacyjny 366,68 zł miesięcznie świadczenie stałe ZUS Sam senior po 75 latach, z urzędu, do emerytury

Najbardziej opłacalna kolejność przy krótkiej chorobie dziecka jest zwykle taka: najpierw 2 dni opieki z art. 188 Kodeksu pracy, bo są płatne w 100 procentach i nie zjadają limitu zasiłkowego, a dopiero potem zasiłek opiekuńczy na 80 procent. Odwrotna kolejność kosztuje cię 20 procent stawki za te dwa dni. Specjalny zasiłek opiekuńczy z MOPS jest natomiast świadczeniem wygaszanym: od 2024 r. nowych wniosków się nie przyjmuje, pobierają go wyłącznie osoby, które miały do niego prawo wcześniej.

Co się zmienia w 2026 roku

Jedna zmiana już obowiązuje. Od 1 lipca 2026 r. cała ścieżka wnioskowania o zasiłki z ubezpieczenia społecznego jest w pełni elektroniczna. Jeżeli zasiłek wypłaca pracodawca, wniosek Z-15A albo Z-15B możesz przesłać skanem, mailem lub przez system kadrowo-płacowy. Jeżeli płatnikiem jest ZUS, wniosek składasz na eZUS albo dokumentem podpisanym podpisem zaufanym bądź kwalifikowanym. Kluczowe ułatwienie dla małych pracodawców: elektroniczna kopia dokumentu jest równoważna papierowemu oryginałowi i nie trzeba już dosyłać papieru do ZUS.

Druga zmiana jest na razie projektem i tak trzeba ją traktować. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zgłosiło propozycję dodatkowych 60 dni zasiłku opiekuńczego dla rodziców dzieci chorych onkologicznie i przewlekle, co dałoby im łącznie do 120 dni w roku. Projekt nie został jeszcze uchwalony, więc dziś limit wynosi 60 dni. Jeśli przepisy wejdą w życie, zaktualizujemy tę stronę razem z kalkulatorem.

Zasiłek opiekuńczy: najczęstsze pytania

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek opiekuńczy wynosi 80 procent podstawy wymiaru za każdy dzień opieki. Podstawa to przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto z 12 miesięcy przed miesiącem opieki, pomniejszone o składki społeczne 13,71 procent. Przy pensji 5000 zł brutto podstawa wynosi 4314,50 zł, a zasiłek za jeden dzień 115,05 zł. Za pięć dni opieki wychodzi 575,25 zł brutto.

Ile dni zasiłku opiekuńczego przysługuje w roku?

Limit to 60 dni w roku kalendarzowym na chore dziecko do 14 lat i na zdrowe dziecko do 8 lat, 30 dni na dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności do 18 lat oraz 14 dni na chorego rodzica, małżonka lub innego członka rodziny. Wszystkie te dni razem nie mogą przekroczyć 60 dni w roku. Limit jest wspólny dla obojga rodziców i nie mnoży się przez liczbę dzieci.

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy na rodzica?

Stawka jest taka sama jak przy dziecku, czyli 80 procent podstawy wymiaru za każdy dzień, ale limit wynosi tylko 14 dni w roku kalendarzowym. Przy pensji 5000 zł brutto pełne 14 dni opieki nad rodzicem daje 1610,70 zł brutto. Warunkiem jest wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego w okresie opieki i zaświadczenie lekarskie wystawione na chorego rodzica.

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek dostaje każda osoba objęta ubezpieczeniem chorobowym, która musi osobiście zająć się chorym dzieckiem lub członkiem rodziny. Obejmuje to pracowników na umowie o pracę, zleceniobiorców ze składką chorobową i przedsiębiorców, którzy dobrowolnie opłacają chorobowe. Nie ma okresu wyczekiwania: prawo powstaje od pierwszego dnia ubezpieczenia.

Czy zasiłek opiekuńczy przysługuje na zdrowe dziecko?

Tak, na zdrowe dziecko do 8 lat, ale tylko w czterech sytuacjach z art. 32 ustawy zasiłkowej: nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, choroba niani albo dziennego opiekuna, poród małżonka lub drugiego rodzica oraz jego choroba bądź pobyt w szpitalu. Wakacje, ferie i zaplanowane wcześniej zamknięcie placówki do tego nie wystarczą.

60 dni opieki na dziecko i co dalej?

Po wyczerpaniu 60 dni ZUS nie wypłaci już zasiłku opiekuńczego w tym roku kalendarzowym. Zostają rozwiązania z Kodeksu pracy: 2 dni albo 16 godzin zwolnienia z art. 188 płatne w 100 procentach, 5 dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego, urlop wypoczynkowy, urlop bezpłatny i praca zdalna okazjonalna. Limit odnawia się 1 stycznia.

Kiedy zasiłek opiekuńczy nie przysługuje?

Zasiłek nie przysługuje, jeżeli w tym samym gospodarstwie domowym jest inny dorosły członek rodziny, który może zapewnić opiekę. Wyjątkiem jest opieka nad dzieckiem do 2 lat: wtedy obecność innego domownika nie ma znaczenia. Zasiłku nie dostanie też osoba bez ubezpieczenia chorobowego, osoba na urlopie bezpłatnym albo wychowawczym oraz ktoś, kto zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Jaki wniosek o zasiłek opiekuńczy: Z-15A czy Z-15B?

Z-15A składa się przy opiece nad dzieckiem, a Z-15B przy opiece nad innym chorym członkiem rodziny, na przykład nad rodzicem, małżonkiem lub dzieckiem powyżej 14 lat. Do obu dołącza się zaświadczenie lekarskie. Od 1 lipca 2026 wniosek można złożyć elektronicznie, a kopia elektroniczna ma tę samą moc prawną co papierowy oryginał.

Czy zasiłek opiekuńczy jest opodatkowany?

Tak, od zasiłku opiekuńczego płatnik pobiera zaliczkę na podatek 12 procent, ale nie pobiera składek ZUS ani składki zdrowotnej. Kwota zmniejszająca podatek 300 zł miesięcznie zwykle jest już zużyta na wynagrodzeniu za przepracowaną część miesiąca, więc od samego zasiłku schodzi pełne 12 procent. Przy 575,25 zł brutto zaliczka wynosi 69 zł, a na konto wpływa 506,25 zł.

Czy oboje rodzice mogą wziąć zasiłek opiekuńczy na to samo dziecko?

Mogą się nim dzielić, ale nie mogą pobierać go za ten sam dzień. Limit 60 dni jest wspólny dla obojga rodziców i dla wszystkich dzieci razem, więc jeżeli matka wykorzysta 40 dni, ojcu zostaje 20. Rodzice mogą dowolnie podzielić między siebie dni w ramach jednego zwolnienia lekarskiego, wskazując we wnioskach różne okresy.

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy na osobę starszą po 75 roku życia?

To dwa różne świadczenia. Zasiłek opiekuńczy dostaje pracująca osoba, która bierze wolne na opiekę nad chorym seniorem, w wysokości 80 procent podstawy przez maksymalnie 14 dni w roku. Sam senior po 75 roku życia dostaje natomiast dodatek pielęgnacyjny do emerytury, przyznawany z urzędu, który od 1 marca 2026 wynosi 366,68 zł miesięcznie.

Kto wypłaca zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek wypłaca pracodawca, jeżeli 30 listopada poprzedniego roku zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób. W mniejszych firmach oraz zleceniobiorcom i przedsiębiorcom zasiłek wypłaca bezpośrednio ZUS. ZUS ma na wypłatę 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności, a pracodawca płaci w najbliższym terminie wypłaty.

Policz całą wypłatę, nie tylko zasiłek

Miesiąc z opieką nad dzieckiem rzadko składa się z jednej kwoty. Zwykle są w nim dni przepracowane, dni na zasiłku, czasem jeszcze L4 albo dni wolne z Kodeksu pracy. Poniższe kalkulatory pokazują każdą z tych części osobno, więc łatwiej sprawdzić, czy wypłata się zgadza.

Dodaj opinię