Urlop w okresie wypowiedzenia: ile dni się należy i czy pracodawca może wysłać na przymusowy

W okresie wypowiedzenia pracodawca może jednostronnie wysłać pracownika na urlop wypoczynkowy i nie potrzebuje na to jego zgody. Pozwala na to art. 167(1) Kodeksu pracy. Polecenie obejmuje urlop zaległy oraz tę część urlopu bieżącego, którą pracownik zdążył nabyć proporcjonalnie do przepracowanych miesięcy. Za dni, których nie da się wykorzystać do ostatniego dnia zatrudnienia, należy się ekwiwalent pieniężny.

Ta jedna regułka odwraca całą logikę urlopów. Przez cały rok o terminie decyduje się wspólnie, a wniosek urlopowy pracodawca może odrzucić. W okresie wypowiedzenia jest odwrotnie: to pracodawca wskazuje termin, a pracownik ma obowiązek się do niego zastosować. Poniżej rozkładamy na czynniki pierwsze, ile dni faktycznie się należy, czego pracodawca zrobić nie może i jak policzyć pieniądze za resztę.

Ile dni urlopu przysługuje w roku, w którym odchodzisz z pracy

W roku rozwiązania umowy przysługuje urlop proporcjonalny, czyli jedna dwunasta rocznego wymiaru za każdy miesiąc zatrudnienia u tego pracodawcy. Niepełny miesiąc kalendarzowy zaokrągla się w górę do pełnego, a niepełny dzień urlopu również w górę do pełnego dnia. Pełnej rocznej puli nie dostaniesz, nawet jeśli 1 stycznia formalnie ci przysługiwała, bo z chwilą odejścia w trakcie roku wchodzi zasada proporcjonalności z art. 155(1) Kodeksu pracy.

Przykład na konkretnych datach. Umowa rozwiązuje się 31 sierpnia 2026 roku, czyli przepracowanych jest 8 pełnych miesięcy kalendarzowych. Przy wymiarze 26 dni wychodzi 26 razy 8 podzielone przez 12, czyli 17,33 dnia, po zaokrągleniu 18 dni. Przy wymiarze 20 dni to 13,33 dnia, czyli 14 dni. Gdyby umowa kończyła się 8 sierpnia, wynik jest ten sam, bo sierpień jako miesiąc rozpoczęty liczy się w całości.

Ostatni miesiąc pracy w roku	Przy wymiarze 20 dni	Przy wymiarze 26 dni
Marzec (3 miesiące)	5 dni	7 dni
Maj (5 miesięcy)	9 dni	11 dni
Sierpień (8 miesięcy)	14 dni	18 dni
Październik (10 miesięcy)	17 dni	22 dni
Grudzień (12 miesięcy)	20 dni	26 dni

Do tego doliczasz cały urlop zaległy z poprzednich lat, który proporcjonalności nie podlega. Zaległe dni należą się w pełnej wysokości, niezależnie od tego, w którym miesiącu kończy się umowa. Jeśli nie masz pewności, czy twój podstawowy wymiar to 20 czy 26 dni, sprawdź to w kalkulatorze wymiaru urlopu, bo do stażu urlopowego wliczają się także lata nauki, a od 2026 roku również okresy zlecenia i własnej działalności.

Czy pracodawca może wysłać na przymusowy urlop w okresie wypowiedzenia

Tak. Udzielenie urlopu w okresie wypowiedzenia zależy wyłącznie od woli pracodawcy i pracownik nie może się temu sprzeciwić. Art. 167(1) Kodeksu pracy mówi wprost, że pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca mu go udzieli. Nie jest tu potrzebny wniosek urlopowy ani żadne uzgodnienie terminu, wystarczy polecenie.

Nie ma też znaczenia, kto złożył wypowiedzenie. Przepis działa tak samo, gdy odchodzisz z własnej inicjatywy i gdy to pracodawca rozwiązuje umowę. W praktyce firmy sięgają po to rozwiązanie najczęściej przy dłuższych wypowiedzeniach, żeby nie płacić potem ekwiwalentu za kilkanaście czy dwadzieścia kilka dni naraz.

Czego pracodawca zrobić nie może

Uprawnienie z art. 167(1) ma granice i warto je znać. Pracodawca może udzielić urlopu tylko w wymiarze, który faktycznie ci przysługuje: zaległy plus nabyta proporcjonalnie część bieżącego. Nie może wysłać cię na urlop z góry, na poczet dni, których jeszcze nie nabyłeś, ani udzielić urlopu w wymiarze wyższym niż wyliczony proporcjonalnie. Nie może również udzielić urlopu przed doręczeniem wypowiedzenia, licząc, że przepis zadziała wstecz. Polecenie urlopowe wydane poza okresem wypowiedzenia to zwykłe ustalenie terminu, które wymaga porozumienia.

Urlop a zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

To dwie różne instytucje, które często mylą się w rozmowach z działem kadr. Urlop wypoczynkowy zmniejsza pulę dni i jest płatny wynagrodzeniem urlopowym. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy z art. 36(2) Kodeksu pracy nie rusza puli urlopowej, a pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia liczonego jak za przestój. Pracodawca może połączyć jedno z drugim, ale kolejno, a nie jednocześnie: najpierw udziela urlopu, a dopiero na pozostałą część okresu wypowiedzenia zwalnia ze świadczenia pracy.

Praktyczna wskazówka na te ostatnie tygodnie: zadbaj o formalności, zanim stracisz dostępy. Firma zwykle w tym samym czasie zamyka konta w systemach i porządkuje przypisane ci licencje na oprogramowanie, więc dokumenty, zaświadczenia i wszystko, co masz w służbowej skrzynce, warto pobrać wcześniej. Po ostatnim dniu zatrudnienia odzyskanie tego bywa kłopotliwe.

Co z urlopem, którego nie zdążysz wykorzystać

Za każdy niewykorzystany dzień urlopu należy się ekwiwalent pieniężny, wypłacany najpóźniej w ostatnim dniu zatrudnienia. Ekwiwalent liczy się współczynnikiem urlopowym, który w 2026 roku wynosi 20,92 dla pełnego etatu. Dzielisz miesięczne wynagrodzenie przez współczynnik, wynik przez 8, żeby dostać stawkę godzinową, i mnożysz przez liczbę godzin urlopu.

Dla pensji 6 000 zł brutto i 8 niewykorzystanych dni wychodzi 286,81 zł za dzień i 35,85 zł za godzinę, czyli 2 294,40 zł brutto ekwiwalentu. Przy 8 000 zł brutto i 10 dniach jest to 3 824,09 zł brutto. Od ekwiwalentu potrąca się normalne składki i zaliczkę na podatek, więc na konto trafia kwota netto. Dokładną wartość swoich dni policzysz w kalkulatorze ekwiwalentu za urlop.

Ekwiwalentu nie da się wybrać zamiast urlopu, jeśli pracodawca zdecyduje inaczej. Wypłata pieniędzy jest rozwiązaniem awaryjnym dla dni, których obiektywnie nie da się wykorzystać, a nie alternatywą do wyboru przez pracownika. Działa to też w drugą stronę: pracodawca nie może narzucić ekwiwalentu, jeśli w okresie wypowiedzenia jest jeszcze czas na udzielenie urlopu.

Czy w okresie wypowiedzenia można wziąć urlop na żądanie

Formalnie 4 dni urlopu na żądanie przysługują także w okresie wypowiedzenia, bo art. 167(2) nie robi tu wyjątku. W praktyce orzecznictwo dopuszcza jednak odmowę, jeśli wniosek zmierza do obejścia polecenia urlopowego albo koliduje z obowiązkiem przekazania obowiązków następcy. Bezpieczniej jest uzgodnić te dni, niż postawić pracodawcę przed faktem dokonanym w ostatnim tygodniu pracy. Więcej o samych zasadach zgłaszania znajdziesz w tekście o tym, ile dni urlopu na żądanie przysługuje w roku.

Czy pracownik może odmówić urlopu w okresie wypowiedzenia

Nie. Polecenie wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia jest wiążące, a nieusprawiedliwione niestawienie się do pracy po zakończeniu takiego urlopu albo przyjście do pracy wbrew poleceniu może być potraktowane jako naruszenie obowiązków pracowniczych. Kwestionować da się sam wymiar: jeśli pracodawca liczy więcej dni, niż wynika z proporcji, warto to wykazać na piśmie przed rozpoczęciem urlopu.

Czy urlop przedłuża okres wypowiedzenia

Nie przedłuża. Okres wypowiedzenia biegnie niezależnie od tego, czy pracownik pracuje, jest na urlopie, czy na zwolnieniu lekarskim. Data rozwiązania umowy wynika wyłącznie z długości wypowiedzenia liczonej od stażu u danego pracodawcy. Jeśli chcesz sprawdzić, na jaki dokładnie dzień rozwiąże się twoja umowa, policz to w kalkulatorze okresu wypowiedzenia. Ten sam kalkulator wyłapuje sytuację, w której staż przekracza 6 miesięcy albo 3 lata w trakcie biegnącego wypowiedzenia, bo wtedy okres wydłuża się z automatu, a razem z nim rośnie liczba dni urlopu proporcjonalnego.

Co zrobić krok po kroku

Zacznij od ustalenia daty rozwiązania umowy, bo od niej zależy liczba miesięcy do proporcji. Następnie policz urlop należny za ten rok i dopisz cały urlop zaległy z lat poprzednich. Porównaj tę liczbę z saldem, które pokazuje ci dział kadr, i wyjaśnij różnicę od razu, a nie po ostatnim dniu pracy. Na koniec sprawdź, czy pracodawca planuje udzielić urlopu, czy wypłacić ekwiwalent, bo od tego zależy, ile dni realnie będziesz jeszcze w firmie. Jeśli po drodze zmieniasz pracodawcę, wcześniej warto też przejrzeć opinie o pracodawcach, żeby nie trafić po kilku miesiącach na kolejny okres wypowiedzenia.